Kết thúc quá trình nội soi dạ dày đại tràng, vị bác sĩ khẽ thở dài, lòng bề bộn phân vân, lựa chọn lời nói như thế nào để người bệnh hiểu và không quá đau buồn. Tuy đã bao năm trong nghề, đối mặt quá nhiều lần với trường hợp tương tự, nhưng vị bác sĩ vẫn cảm thấy man mác khi phải thông báo cho người bệnh và thân nhân tin không vui.
Chị B từ lâu đã xuất hiện các triệu chứng đường tiêu hóa, chị thường xuyên thấy đầy bụng, ăn nhanh no, gầy sút hơn 10 kg… Đến thăm khám tại trung tâm tiêu hóa bệnh viện Đông Đô chị được bác sĩ chỉ định thực hiện 1 số xét nghiệm và nội soi dạ dày đại tràng để kiểm tra. Kết quả nội soi đại tràng sigma có tổ chức sùi loét lớn chiếm gần hết toàn bộ lòng đại tràng, niêm mạc có 02 polyp kích thước ~ 0.4 – 0.8 cm. Sau khi làm sinh thiết, kết quả đúng như dự đoán, chị A bị Ung thư đại tràng.
Bị Ung thư tuy không phải là dấu chấm hết cho cuộc đời chị, nhưng nó mở ra 1 giai đoạn mới mà chị buộc phải mạnh mẽ để vượt qua.
Trong khi ở các nước phát triển đã quen với khái niệm tầm soát định kỳ thì ở Việt Nam, đa phần người dân chỉ đến bệnh viện khi có bệnh. Thói quen này khiến nhiều người bệnh mắc Ung thư đường tiêu hóa mất cơ hội được chữa trị sớm.
Điều làm vị bác sĩ trăn trở nhiều nhất là việc vì sao việc thăm khám định kỳ lại không phổ biến đến như vậy, khi nền kinh tế, y học của chúng ta đã rất phát triển và hiện đại rồi.
Ung thư đường tiêu hóa có thể xuất hiện tại bất kỳ vị trí nào trong ống tiêu hóa, từ thực quản tới hậu môn.
Đây là căn bệnh âm thầm, hầu như không có triệu chứng mặc dù khối u đã xuất hiện và phát triển suốt một thời gian dài. Ung thư đường tiêu hóa dễ nhầm lẫn với những bệnh về tiêu hóa thông thường nên người bệnh thường chủ quan, khi phát hiện đã ở giai đoạn muộn.
Bệnh có xu hướng ngày càng trẻ hóa. Những người không thuộc nhóm nguy cơ cao, từ 45 tuổi nên bắt đầu tầm soát, không đợi đến khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ.
Thống kê của Tổ chức Ung thư toàn cầu (Globocan) năm 2020, Việt Nam ước tính có hơn 182.000 ca mắc mới và hơn 122.000 ca tử vong do ung thư. Trong đó, ung thư dạ dày xếp thứ 4 sau ung thư gan, phổi, vú.
Ung thư dạ dày là bệnh lý ác tính thứ 4 tại Việt Nam, cần cảnh giác các triệu chứng đầy bụng khó tiêu, buồn nôn, sụt cân không rõ lý do, đi tiêu phân đen…
Ung thư dạ dày được chia làm hai giai đoạn. Ở giai đoạn sớm không rõ, bệnh giống như trong viêm viêm loét dạ dày gây chán ăn, ợ nóng, buồn nôn hoặc nôn, đau nóng rát hoặc căng tức vùng thượng vị, cảm giác ầm ạch khó tiêu và ăn nhanh no. Giai đoạn bệnh tiến triển, các triệu chứng biểu hiện rầm rộ hơn như gầy sút cân, đau vùng thượng vị liên tục, nôn mửa và có khi nôn ra máu, đại tiện phân đen, thiếu máu với biểu hiện da niêm mạc nhợt và số lượng hồng cầu giảm.
Với ung thư dạ dày, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm là yếu tố tiên quyết cho việc điều trị đạt hiệu quả tối đa, có thể chỉ cần nội soi dạ dày và cắt bớt niêm mạc mà không cần phẫu thuật.
Tỷ lệ sống 5 năm sau mổ với ung thư dạ dày giai đoạn sớm khoảng 70-85% và 90-95% nếu không có di căn hạch.
“Ngay cả khi khối u đã ăn ra hết các lớp dạ dày mà vẫn còn phẫu thuật triệt căn được thì tỷ lệ sống thêm sau mổ một năm là 92%, thêm 5 năm là 47%”, bác sĩ trung tâm nội soi tiêu hóa BV Đông Đô cho biết.
Bác sĩ khuyến cáo người có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư dạ dày, tiền sử gia đình có người ung thư dạ dày, viêm loét dạ dày, có các biểu hiện đau vùng thượng vị, ậm ạch khó tiêu, buồn nôn hoặc nôn…, cần đến các cơ sở khám chữa bệnh có nội soi dạ dày để kiểm tra. Người dân nên có thói quen khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt những người cao tuổi, trong đó có khám tầm soát ung thư sớm.
Đau bụng là biểu hiện thường gặp nhất của người bệnh
Các biến chứng của viêm loét dạ dày – hành tá tràng
1. Biến chứng chảy máu ổ loét
Đây là biến chứng nội khoa. Đây là biến chứng thường gặp nhất. Do ổ loét ăn sâu vào động mạch ở đáy ổ loét.
Triệu chứng: Nôm ra máu, đại tiện ra máu hoặc cả hai; mệt mỏi, da xanh, hoa mắt, chóng mặt, huyết áp giảm. Nếu chảy máu nhiều có thể gây choáng, ngất, vã mồ hôi, mạch nhanh, tụt huyết áp, đó là tình trạng cấp cứu phải vào viện ngay.
Chú ý: Một số trường hợp không có triệu chứng của bệnh viêm loét dạ dày – hành tá tràng nhưng đã có biến chứng chảy máu được gọi là “ổ loét câm”.
2. Biến chứng thủng ổ loét
Đây là trường hợp cấp cứu ngoại khoa.
Thủng toàn bộ thành dạ dày – hành tá tràng là khi ở loét phá hủy toàn bộ thành viêm loét dạ dày – hành tá tràng. ổ loét thủng vào ổ bụng gây viêm màng bụng.
Triệu chứng: Cơn đau bụng đột ngột, dữ dội như dao đâm, bụng co cứng như gỗ, nôn, buồn nôn,. Nếu đau quá có thể ngất.
Chú ý: Một số trường hợp không có triệu chứng của viêm loét dạ dày – hành tá tràng nhưng đã có biến chứng thường được gọi là “ổ loét câm”.
Nội soi là cách duy nhất chẩn đoán bệnh dạ dày – tá tràng
3. Biến chứng hẹp môn vị
Lỗ môn vị bị hẹp do ổ loét, thức ăn không xuống được ruột non, ăn chậm tiêu, nôn ra thức ăn của ngày hôm trước.
4. Biến chứng ung thư
Đau bụng nhiều, nôn, gây rút nhiều máu.
Cần phát hiện sớm và phẫu thuật sớm.
Chẩn đoán viêm loét dạ dày – hành tá tràng
Hỏi tiền sử bệnh và các triệu chứng đau bụng, ăn kém, ợ hơi, ợ chua, nôn, buồn nôn.
Khám bệnh: phát hiện thiếu máu, khối u ở bụng.
Nội soi dạ dày: Là phương pháp tốt nhất để chẩn đoán viêm loét dạ dày – hành tá tràng.
Phát hiện các tổn thương như viêm loét và ung thư.
Phát hiện các biến chứn: chảy máu, hẹp môn vị.
Sinh thiết niêm mạc dạ dày để tìm vi khuẩn HP và để đánh giá tổn thương lành hay ác tính.
Thăm khám bác sĩ chuyên khoa để điều trị, phòng ngừa biến chứng ung thư
Điều trị viêm loét dạ dày hành tá tràng
1. Điều chỉnh lối sống
Không nên ăn chua cay, uống nhiều đồ uống có ga.
Không uống rượu bia, cà phê hay thuốc lá.
Ăn đúng giờ.
Tráng căng thẳng, mất ngủ, lo âu.
Ăn uống vệ sinh, rửa tay trước khi ăn.
Không lạm dụng thuốc chống viêm, giảm đau: Pracetamon, thuốc Stenoid và non stenoid.
Kết luận: bệnh viêm loét dạ dày – hành tá tràng là bệnh hay gặp. Để phòng tránh viêm loét dạ dày – hành tá tràng cần điều chỉnh thói quen ăn uống và tránh Stress. Sử dụng các thuốc giảm đau phải theo đơn của bác sĩ.
Khi bị bệnh cần đến khám bác sĩ đặc biệt là bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị theo đúng pháp đồ.
