Những ngày Tết, thói quen ăn, nếp sinh hoạt thường ngày bị xáo trộn khiến cơ thể không thể thích ứng kịp, từ đó có thể gây ra các vấn đề tiêu hóa như đầy hơi, ợ chua, táo bón, đau bụng, tiêu chảy…

Những ngày cận Tết Nguyên đán, số lượng bệnh nhân nhập viện vì mắc các bệnh đường tiêu hóa tăng 30 – 50% so với ngày thường. Trong đó thường gặp nhất là xuất huyết tiêu hóa, viêm tụy cấp, viêm dạ dày ruột hoặc bị ngộ độc, dị ứng với thực phẩm.

Những bệnh tiêu hóa thường gặp ngày Tết và cách phòng tránh.

1. Đầy hơi, khó tiêu: do ăn thực phẩm chứa nhiều đạm, dầu mỡ, chất béo, giàu năng lượng, tinh bột, đồ ngọt… làm cho dạ dày luôn trong tình trạng đầy hơi, không tiêu hóa được.

Để phòng tránh, cần ăn chậm nhai kỹ, tránh nói chuyện nhiều khi ăn, hạn chế uống rượu bia, nước có gas, tăng cường ăn rau xanh, trái cây.

2. Ợ chua: Không nguy hiểm nhưng cần lưu ý nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, lặp đi lặp lại có thể gây ra các biến chứng đối với dạ dày. Riêng với người viêm loét dạ dày tá tràng, ngoài biểu hiện ợ chua thường kèm theo ợ hơi, đau bụng vùng thượng vị.

Để phòng tránh, cần hạn chế ăn những thực phẩm lên men như cải chua, dưa kiệu, nem chua, dưa muối… 

3. Táo bón: Ngày Tết, chúng ta thường vui chơi thoải mái và hay ăn những thực phẩm nhiều năng lượng nhưng lại ăn ít chất xơ, rau xanh… Nhiều người mắc đại tiện nhưng vì đang trong cuộc vui xuân nên trì hoãn khiến việc táo bón nghiêm trọng hơn.

Để phòng tránh, cần duy trì tập thể dục, tập thói quen đại tiện 1 lần/ngày, khuyến khích vào một giờ cụ thể. Trong trường hợp khó đại tiện cần đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị (thường sử dụng thuốc nhuận tràng). Nếu để táo bón lâu ngày thì dễ gây sa ruột, trĩ, nứt kẻ hậu môn.

4. Đau bụng: Thường gặp trên nền bệnh viêm dạ dày ruột cấp, viêm dạ dày cấp, cơn đau quặn gan do sỏi mật… Trong đó thường gặp nhất là viêm dạ dày ruột cấp, viêm dạ dày cấp, viêm tụy cấp.

Đối với viêm dạ dày ruột cấp: biểu hiện đau bụng, kèm theo buồn nôn, tiêu chảy ở những bệnh nhân dị ứng ở một số thịt đặc sản (rắn, heo rừng…) hoặc thực phẩm chứa chất bảo quản, chế biến không kỹ và để lâu ngày.

Đối với viêm dạ dày cấp: đau bụng thượng vị kèm theo ợ hơi, ợ chua, nôn hoặc buồn nôn… Nguyên nhân chính là do lạm dụng quá nhiều chất kích thích (cà phê, thuốc lá, rượu bia…) hay ăn thực phẩm có vị cay (tiêu, ớt…).

Đối với viêm tụy cấp: biểu hiện đau bụng vùng thường vị lan ra sau lưng, có khi đau đột ngột dữ dội, kèm nôn ói sau bữa quá no, nhiều dầu mỡ và chất béo. Khi có dấu hiệu này cần đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời. Ngoài ra, viêm tụy cấp còn thấy ở bệnh có tiền sử viêm ruột, viêm tụy do tăng mỡ máu, viêm tụy do rượu.

4. Tiêu chảy: Xảy ra khi ăn thức ăn không được chế biến và bảo quản không kỹ, hay thức ăn hâm đi hâm lại ăn nhiều lần. Đây là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển và gây tiêu chảy.

Khi tiêu chảy, nên uống nhiều nước hoặc uống oresol bù dịch (1 gói pha trong 1 lít nước uống trong vòng 24h – có thể sử dụng từ 2-3 gói/ngày). Không tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy, thuốc kháng sinh. Tốt nhất cần đến gặp bác sĩ, tùy mức độ bệnh mà có phương án điều trị thích hợp.

5. Bệnh về gan: như gan nhiễm mỡ, bệnh gan do rượu bia. Một trong những nguyên nhân chính là do uống nhiều rượu bia trong thời gian dài, đặc biệt bệnh thường thấy dịp Tết khi uống rượu bia nhiều và liên tục.

6. Đói bụng: Nghe hơi nghịch lý nhưng phần lớn thời gian ngày Tết chúng ta chơi nhiều hơn, đặc biệt là giới trẻ và trẻ em, nên có thể quên ăn hoặc ăn không điều độ, đúng bữa, không đủ no. Khi đó có thể dẫn đến rối loạn điện giải, hạ đường huyết.