Rối loạn mỡ máu và cách phòng ngừa

Rối loạn mỡ máu có thể gây nên những biến chứng nguy hiểm về tim mạch, huyết áp, thậm chí là gây liệt, tàn phế (cắt cụt tay chân) cho người bệnh. Do đó, việc tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh vô cùng quan trọng.

Phân loại rối loạn mỡ máu

Rối loạn mỡ máu được chia thành các loại như sau:

– Tăng nồng độ lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL – cholesterol hay cholesterol xấu).

– Giảm nồng độ lipoprotein tỉ trọng cao (HDL – cholesterol hay cholesterol tốt).

– Tăng nồng độ triglyceride.

Nguyên nhân gây rối loạn mỡ máu 

Tìm hiểu nguyên nhân gây rối loạn mỡ máu để có cách phòng ngừa phù hợp.

Rối loạn mỡ máu có thể do yếu tố thay đổi được và không thể thay đổi được cùng gây ra:

– Các yếu tố có thể thay đổi, bao gồm:

+ Chế độ ăn uống không lành mạnh, ăn nhiều chất béo không bão hòa và đường đơn, bị béo phì và ít vận động.

+ Một số thuốc như estrogen, thuốc trị HIV cũng có thể làm tăng nồng độ triglyceride.

– Các yếu tố không thay đổi được, bao gồm:

+ Các gen di truyền

+ Bệnh sử gia đình, đặc biệt nếu bệnh tim mạch xảy ra ở những thành viên trẻ hơn trong gia đình (dưới 55 tuổi ở nam và ở nữ là dưới 65).

Các yếu tố làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc rối loạn mỡ máu cho chúng ta, chẳng hạn như:

• Tiểu đường: Đường huyết cao góp phần làm tăng LDL cholesterol và giảm HDLcholesterol. Đường huyết cao cũng làm tổn hại niêm mạc động mạch.
• Gia đình có người thân bị bệnh tim mạch trước tuổi 50 ở nam hay 60 tuổi ở nữ.
• Bệnh sử gia đình liên quan đến mỡ trong máu.
• Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành (ví dụ như hút thuốc lá, tăng huyết áp, béo phì).

• Chế độ ăn uống không đủ dinh dưỡng: ăn nhiều chất béo bão hòa từ các sản phẩm động vật và chất béo trans có trong bánh quy.
• Chu vi vòng eo lớn: Nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên nếu bạn là đàn ông và có chu vi vòng eo trên 102 cm hoặc phụ nữ có vòng eo ít nhất 89 cm.
• Ít vận động.
• Hút thuốc lá gây tổn thương các thành mạch máu, tích tụ mỡ trong chúng. Từ đó gây rối loạn mỡ máu.

Phòng tránh rối loạn mỡ máu từ chính thói quen của bạn

Ngoại trừ những yếu tố không thể thay đổi được thì rối loạn mỡ máu có thể được phòng tránh qua việc điều chỉnh lối sống:

1. Thay đổi chế độ ăn uống

Chúng ta cần giảm chất béo (lipid) trong thực đơn hàng ngày. Chất béo chỉ nên chiếm 15-20% tổng năng lượng ăn vào hàng ngày là đạt chuẩn.

Nên thay thế mỡ động vật bằng các loại dầu ô-liu, dầu cải, dầu lạc,… giúp giảm nồng độ LDL cholesterol trong máu. Ngoài ra, nhóm hạt có vỏ cám như yến mạch có thể giảm cholesterol xuống đáng kể. Vì vậy, những người có nguy cơ rối loạn mỡ máu, mỡ máu cao được khuyến cáo nên ăn gạo lức để giảm lượng cholesterol trong máu.

Tăng lượng chất đạm nhưng cần cân đối giữa đạm động vật và thực vật. Nên dùng cá 3-5 lần/tuần, các loại đậu, sản phẩm từ đậu tương, đạm ít béo như thịt bò nạc, thịt gà nạc bỏ da, thịt heo thăn.

2. Không hút thuốc

Thuốc lá làm thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch làm tăng triglyceride và cholesterol gây hại cho cơ thể. Đây là sản phẩm chuyển hóa lipid của cơ thể gây rối loạn chuyển hóa lipid.

4. Thường xuyên tập thể dục

Thể dục thể thao đều đặn như chạy bộ, đạp xe,…sẽ giúp duy trì sức dẻo dai cho cơ thể. Mỗi ngày nên dành từ 45 phút đến 1 tiếng để luyện tập. Xây dựng thời khóa biểu cho việc luyện tập và cố gắng thực hiện đúng lịch trình đề ra.

Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ, và làm xét nghiệm mỡ máu thường xuyên để phát hiện các dấu hiệu sớm của rối loạn mỡ máu và kịp thời điều trị, tránh để bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính và gây  biến chứng.