Bệnh động mạch vành là tình trạng hẹp/ tắc động mạch vành làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ tim, gây thiếu máu hoặc nhồi máu cơ tim.
Các giai đoạn của bệnh động mạch vành
Bệnh có thể tiến triển qua các giai đoạn từ nhẹ đến nặng gồm:
- Đau thắt ngực ổn định.
- Đau thắt ngực không ổn định
- Nhồi máu cơ tim
Một số trường hợp có thể có biểu hiện ngay là nhồi máu cơ tim. Đây là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm đến tính mạng, có thể xảy ra một cách đột ngột không thể bỏ qua.
Nguyên nhân gây bệnh động mạch vành
Phần lớn là do mảng xơ vữa gây hẹp/tắc lòng mạch, một số ít trường hợp do co thắt mạch vành.
Dấu hiệu nhận biết bệnh động mạch vành
1. Cơn đau thắt ngực ổn định
Trường hợp điển hình bệnh nhân sẽ có những cơ đau thắt ngực.
Cơn đau xuất hiện khi gắng sức (đi bộ, chạy, leo cầu thang,…), đau ở ngực trái và đau sau xương ức, cảm giác khó chịu như đè nặng, thắt chặt và bóp nghẹt, có thể lan lên cổ, đến xương hàm dưới, ra sau lưng, ra vai, dọc mặt trong cánh tay trái,.. kèm theo là cảm giác lo lắng, khó thở, mệt mỏi,…
Đau thường dịu sau vài phút ngừng gắng sức và dùng thuốc giãn vành (Natispray, Nitromint,…)
2. Cơn đau thắt ngực không ổn định
Khi các cơn đau thắt ngực tăng tần số xuất hiện, cường độ, kéo dài thời gian đau, ngay cả khi nghỉ ngơi,…
3. Nhồi máu cơ tim
Bệnh diễn biến nặng nề gây nên nhồi máu cơ tim, gây biến chứng nguy hiểm, đe dọa đến tính mạng của người bệnh.
Các yếu tố nguy cơ
1. Không thể thay đổi
+ Tuổi cao
+ Tiền sử gia đình
+ Giới tính nam
2. Có thể thay đổi
+ Tăng huyết áp
+ Rung nhĩ
+ Béo phì
+ Uống rượu
+ Rối loạn Lipid máu
+ Đái tháo đường
+ Ít vận động
+ Hút thuốc
Khi có triệu chứng đau ngực cần đến khám tại chuyên khoa Tim mạch. Ở đây, người bệnh sẽ được thăm hỏi, khám bệnh và làm các xét nghiệm máu, điện tim, siêu âm tim,… và quan trọng nhất là chụp động mạch vành để chẩn đoán đúng khả năng hẹp/tắc động mạch vành ở mức độ nào; Có thực sự mắc bệnh hay không.
Hiện nay có 2 phương pháp chẩn đoán hình ảnh với độ chính xác và an toàn cao là chụp cắt lớp vi tính và chụp mạch vành qua da.
Điều trị bệnh động mạch vành như thế nào?
Tùy tình trạng của người bệnh, bác sĩ sẽ quyết định điều trị can thiệp cấp cứu hoặc có kế hoạch, với mục tiêu là tái lưu thông động mạch vành.
Đồng thời, các thuốc uống lâu dài là rất quan trọng để duy trì kết quả điều trị, hạn chế tái hẹp hoặc tái phát nhồi máu cơ tim.
Dự phòng bệnh động mạch vành như thế nào?
Kiểm soát các yếu tố nguy cơ và lối sống lành mạnh:
- Tăng huyết áp: Kiểm soát trị số huyết áp ≤ 140/90 mmHg.
- Rối loạn lipid máu (mỡ máu): Điều trị bằng chế độ ăn uống và luyện tập để đạt được các trị số xét nghiệm Lipid máu trong giới hạn bình thường.
- Đái tháo đường: Thay đổi lối sống và thuốc điều trị duy trì HbA1C trong mục tiêu điều trị.
- Rung nhĩ: Sử dụng thuốc đông đúng chỉ định.
- Béo phì: Kiểm soát cân nặng hợp lý.
- Tăng cường vận động: tập thể dục thường xuyên, ít nhất 30 phút/lần x 5 lần/tuần.
- Chế độ ăn hợp lý: Chế độ ăn uống góp phần vào 31% các ca bệnh tim mạch và 11% các ca tắc mạch máu não. Khuyên dùng rau, hoa quả, ăn cá tôm, đồ chay thay thịt đỏ; Hạn chế các món chiên xào, nướng và thực phẩm chế biến sẵn.
- Không hút thuốc (bao gồm thuốc lá và thuốc lào).
- Hạn chế uống rượu bia.
LỜI KHUYÊN: Ngoài chế độ sinh hoạt lành mạnh, đo huyết áp thường xuyên thì việc thăm KHÁM TIM MẠCH, TĂNG HUYẾT ÁP TOÀN DIỆN; KHÁM DỰ PHÒNG ĐỘT QUỴ để phòng tránh nguy cơ đột quỵ và những biến chứng mà nó có thể gây ra cho bạn.
