Tag Archives: cơ xương khớp

Loãng xương ở phụ nữ mãn kinh

Nhiều nghiên cứu đã tìm thấy sự liên quan giữa mãn kinh và loãng xương. Việc thiếu hụt hormone estrogen, một quá trình tất yếu của thời kỳ mãn kinh là nguyên nhân gây ra loãng xương ở phụ nữ. Ngoài chức năng sinh sản, estrogen còn có vai trò trong việc bảo vệ xương, giúp xương chắc khỏe ở nữ giới.

Ở giai đoạn mãn kinh, sự suy giảm của estrogen dẫn đến giảm mật độ xương, mất xương gây ra tình trạng loãng xương. Phụ nữ có thể giảm tới 20% mật động xương khi sau mãn kinh từ 5-7 năm. Tốc độ mất xương càng nhanh, khả năng bị loãng xương càng cao.

Một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ loãng xương ở phụ nữ mãn kinh. Những người sinh ra trong gia đình có cha mẹ hoặc ông bà bị loãng xương thì nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Phụ nữ thể trạng quá gầy hay có cấu tạo xương mỏng, ít cũng có nguy cơ loãng xương cao hơn những người có thể trọng và bộ xương lớn.

Một yếu tố nguy cơ khác là chế độ ăn uống, sinh hoạt. Canxi và vitamin D có vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ xương khỏe mạnh. Do đó, nếu duy trì chế độ ăn thiếu hai dưỡng chất này trong thời gian dài có thể khiến xương yếu dần, gây ra mất xương, loãng xương. Bên cạnh đó, việc sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích cũng làm tăng tốc độ lão hóa xương, gây loãng xương nhanh hơn.

Duy trì tập luyện 30 phút mỗi ngày các bài tập: chạy bộ, đi bộ, khiêu vũ… làm giảm nguy cơ loãng xương.

Ở giai đoạn mãn kinh, phụ nữ cũng nên bổ sung các thực phẩm giàu canxi như: các chế phẩm từ sữa, cá hồi, cá mòi, rau lá xanh đậm và nước cam… Lượng canxi được khuyến nghị ở phụ nữ sau mãn kinh là 1,2g/ngày.

Ngoài ra, vitamin D cũng là dưỡng chất giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Do đó, nên tắm nắng ít nhất 20 phút mỗi ngày hoặc bổ sung qua thực phẩm như trứng, cá béo, ngũ cốc và sữa. Hút thuốc lá và sử dụng rượu bia đều không tốt cho sức khỏe xương khớp.

Ở người thiếu cân cũng nên thực hiện chế độ tăng cân khoa học để ngăn ngừa nguy cơ loãng xương và gãy xương.

Một lời khuyên dành cho phụ nữ tuổi mãn kinh là nên thường xuyên kiểm tra và đánh giá tình trạng xương khớp để kiểm soát nguy cơ loãng xương tốt hơn. Khi có chẩn đoán bị giảm mật độ xương, hãy tuân theo phác đồ điều trị từ các bác sĩ để không gặp các vấn đề nghiêm trọng về xương khớp.

Bảo vệ xương khớp mùa lạnh

Mùa đông là thời điểm xương khớp cần được chăm sóc nhiều hơn. Các nghiên cứu trên thế giới hiện chưa tìm ra cơ chế rõ ràng về mối liên quan giữa thay đổi thời tiết và bệnh khớp. Thế nhưng, nhiều giả thuyết đặt ra rằng, có thể sự thay đổi độ ẩm, áp suất, sức gió… trong khí quyển đã làm thay đổi áp lực trong dòng máu và độ quánh của máu, thay đổi dung môi trong cơ thể. Lúc này, cơ thể sẽ bị kích thích và có những phản ứng để đáp ứng lại sự thay đổi đó.

Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân cơ xương khớp, sự đáp ứng với sự thay đổi của môi trường thường kém hơn. Các huyết động, dung môi, chất nuôi dưỡng hệ vận động và các cơ quan khác trong cơ thể không đáp ứng kịp, người bệnh dễ bị đau đớn do dây chằng, bề mặt sụn khớp bị thay đổi về sức chịu lực khi phải chịu áp lực từ môi trường.

Tại sao bệnh đau nhức xương khớp thường chuyển biến xấu khi trời lạnh

 

Dưới đây là một số biện pháp giúp bảo vệ hệ xương khớp vào mùa lạnh:

– Khởi động trước khi di chuyển, vận động bằng các động tác nhẹ nhàng như duỗi tay và chân, xoay đầu gối, mắt cá chân, khuỷu tay và cổ tay… để làm nóng các khớp, giúp hạn chế đau khớp và té ngã đột ngột.

– Tập thể dục nhẹ nhàng: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, bơi lội giúp thúc đẩy lưu lượng máu, tránh bị cứng khớp, đau khớp. Người bệnh nếu không quen với thời tiết quá lạnh có thể tập thể dục trong nhà.

– Ăn nhiều cá như cá hồi, cá thu và cá mòi là những loại cá béo thơm ngon, giàu axit béo omega-3, giúp giảm viêm khớp và giảm đau do viêm. Hoặc bổ sung dầu cá cũng chứa vitamin D3, có vai trò quan trọng với sức khỏe của xương.

– Bổ sung canxi: Bên cạnh sữa và sữa chua, các nguồn bổ sung canxi thực vật khác cũng có lợi là rau lá xanh, cam. Bảo đảm uống đủ lượng nước và bổ sung chất điện giải khi cần thiết.

– Mang giày dép phù hợp: Hãy mang giày đế bằng, làm từ cao-su, chắc chắn để có thể hỗ trợ tốt cho đôi chân khi di chuyển.

– Giữ ấm khớp: Mặc áo ấm hoặc dùng túi sưởi, mang tất ấm khi đi ra ngoài sẽ giúp bảo vệ xương khỏi những mối nguy hiểm liên quan tới thời tiết lạnh.

Viêm khớp – không phải ai cũng biết!

Viêm khớp, không phải ai cũng biết!

Viêm khớp là bệnh lý có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, xảy ra quanh năm, nhất là vào thời điểm mùa đông. Đây là tình trạng viêm, sưng đau ở một hay nhiều khớp như khớp đầu gối, khớp háng, khớp vai, khớp cổ tay, khớp cổ… ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động của khớp, khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt và thực hiện các công việc hàng ngày.

Khi khớp bị viêm, người bệnh có thể nhận thấy các triệu chứng như sau: 

– Khớp xuất hiện các cơn đau khó chịu, ngay cả khi nghỉ ngơi. Cơn đau tăng khi vận động, về đêm, thời tiết thay đổi…

Giảm khả năng vận động của khớp.

Cứng khớp, khó cử động khớp, biểu hiện rõ nhất là vào buổi sáng sau khi thức dậy, sau khi ngồi vào bàn làm việc hoặc sau khi ngồi trong ô tô một thời gian dài.

Sưng khớp.

Biến dạng khớp.

Các triệu chứng khác: Vùng da quanh khớp bị đỏ, người bệnh mệt mỏi, sốt, phát ban, sụt cân…

Viêm khớp khi mới khởi phát đã gây ra các cơn đau nhức, sưng đỏ khó chịu. Điều này đã gây ra không ít bất tiện trong sinh hoạt thường ngày.

Nếu không điều trị sớm, bệnh sẽ tiến triển nặng hơn, tái phát nhiều lần, có thể gây teo cơ, dính khớp, biến dạng khớp. Nghiêm trọng hơn có thể gây bại liệt, tàn phế suốt đời.

Khi thấy có dấu hiệu đau xương khớp, người bệnh cần thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị bằng phương pháp hợp lý.

Chế độ dinh dưỡng cho người bị cơ xương khớp

Do ảnh hưởng của nền khí hậu nhiệt đới gió mùa nên số người mắc các bệnh về xương khớp khá nhiều. Bệnh xương khớp gây nhức nhối, đau đớn khiến bệnh nhân ăn không ngon, ngủ không yên, nhất là khi thời tiết thay đổi hoặc khi nhiệt độ xuống thấp. Để điều trị các bệnh về xương khớp, ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thì chế độ ăn uống hợp lý giúp tăng cường sức khỏe và giảm thiểu những khó chịu mà viêm khớp gây ra.
Vậy, chế độ ăn cho người bị bệnh xương khớp như thế nào?
1. Nguyên tắc chung
– Chế độ dinh dưỡng dành cho người mắc các bệnh về xương khớp cần cân bằng và đa dạng hóa việc thu nạp vitamin, khoáng chất, chất chống ôxy hóa và các chất dinh dưỡng khác.
– Đối với những bệnh nhân thuộc nhóm thừa cân, béo phì duy trì chế độ ăn uống giảm cân. Ngược lại, người gầy yếu bị viêm đa khớp dạng thấp nên ăn nhiều bữa nhỏ để hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
2. Nhóm thực phẩm cần thiết cho bệnh nhân xương khớp
  • Acid béo omega-3: có tác dụng giảm viêm khớp hỗ trợ hấp thụ chất dinh dưỡng và tăng cường chăm sóc sức khỏe.
Bổ sung thực phẩm có chứa acid béo omega-3 gồm: Cá bơn, cá trích, cá ngừ, cà hồi hồ, cá hồi, cá mòi, cá thu,… Ngoài ra, acid béo omega-3 còn có trong dầu quả óc chó, dầu hạt cải, hạt lanh và dầu hạt lanh chứa các chất chuyển đổi thành các acid béo omega-3.
  • Trứng là một sản phẩm hoàn hảo gồm nhiều chất dinh dưỡng, rất tốt cho bệnh nhân xương khớp.
Bổ sung trứng trong thực đơn hàng tuần (3 lần/tuần) với các món: Trứng luộc, trứng rán đúc thịt, trứng hấp,… để có một bộ xương khỏe mạnh.
  • Các loại rau củ quả có tác dụng cung cấp các loại vitamin, khoáng chất cần thiết giúp cơ thể và bộ xương khỏe mạnh.
Bổ sung trong thực đơn các loại rau quả có màu xanh thẫm như súp lơ xanh, cải xoong, cải xanh; các loại có màu da cam như bí ngô và một số gia vị như hành và tỏi.
  • Ngũ cốc nguyên hạt cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Ngoài ra, trong ngũ cốc còn chứa nhiều carbohydrate phức, mang lại nguồn năng lượng tuyệt vời cho người bệnh.
Bổ sung các loại ngũ cốc như: Gạo lứt, lúa mì, lúa mạch, bắp rang, và các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt khác trong thực đơn.
  • Trà xanh và các loại trà thảo dược. Các loại trà này có tác dụng thanh lọc cơ thể, kháng viêm, tái tạo lớp sụn giữa các khớp xương, rất tốt cho người bị bệnh xương khớp.
Uống nước trà xanh hoặc trà thảo dược kết hợp với nước thanh thủy hàng ngày. Khuyến cáo những người bị bệnh xương khớp nên uống đủ 2 lít nước mỗi ngày.
Những thói quen ảnh hưởng xấu đến hệ cơ xương khớp
3. Những thực phẩm cần kiêng kỵ
  • Các loại quả có hàm lượng đường cao như chuối, đào, cam, dứa, lê, dưa hấu,…
  • Cà phê (cà phê chứa caffeine khiến cho bệnh khớp trở nên tồi tệ hơn).
  • Bột mì khiến cho bệnh xương khớp tăng lên.
  • Hạn chế ăn những thực phẩm có lượng muối cao.

TTƯT.PGS.TS.BS. Vũ Thị Thanh Thủy - Chuyên gia cao cấp ngành Cơ – Xương –  Khớp

Bệnh viêm xương khớp đã trở thành vấn đề phổ biến gây đau nhức xương khớp khi thời tiết thay đổi. Nguyên nhân dẫn đến các bệnh về xương khớp do thừa cân béo phì, thiếu dinh dưỡng, thời tiết, môi trường,…
Để khắc phục các hiện tượng do các bệnh về xương khớp gây nên, người bệnh cần áp dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường các nhóm thực phẩm chứa acid béo omega-3, trứng, các loại rau củ quả, ngũ cốc, nước trà xanh,… Ngoài ra, cần tập thể dục điều độ, vận động nhẹ nhàng khi đau nhức xương khớp.