Bệnh động mạch chi dưới là tình trạng bệnh lý xảy ra khi lòng động mạch bị tắc hoặc hẹp nhiều, làm giảm cấp máu cho chân, gây ra các triệu chứng như đau, loét ngón, dẫn đến nguy cơ cắt cụt chi (chiếm tỷ lệ khoảng 3-4 % tổng số ca bệnh).

Nguyên nhân chính của bệnh là xơ vữa động mạch với các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, hút thuốc, thừa cân/béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp… Xơ vữa động mạch là bệnh lý toàn thân nên ngoài triệu chứng ở chân và nguy cơ cắt cụt chi, hơn 60% người bệnh động mạch chi dưới có các biểu hiện khác ở não và/hoặc tim như đột quỵ, nhồi máu cơ tim cấp, cơn đau thắt ngực, tai biến mạch máu não thoáng qua…làm tăng nguy cơ tử vong.

Người bệnh mắc bệnh động mạch chi dưới thường than phiền về sự suy giảm khả năng vận động chi dưới ở các mức độ khác nhau, điển hình là những cơn đau cách hồi chi dưới (đau kiểu chuột rút ở một nhóm cơ vùng mông, đùi, bắp chân khi đi hoặc chạy được 1 quãng đường nhất định, đỡ hoặc hết khi nghỉ, rồi lại xuất hiện triệu chứng với quãng đường tương tự). Nặng hơn, chân bên bệnh đau cả khi nghỉ ngơi, tăng lên về đêm, bàn chân tím, lạnh, ngón chân rất dễ loét ngay cả khi chỉ bị xây xước nhỏ, các vết loét lâu liền sẹo, dẫn đến mưng mủ và hoại tử. Khi đó, ngoài các biện pháp điều trị về nội khoa hay can thiệp, phẫu thuật tái thông dòng máu, buộc phải xem xét khả năng cắt cụt để cứu tính mạng người bệnh.

Trên thực tế, nhiều bệnh nhân mắc bệnh động mạch chi dưới đến bệnh viện ở giai đoạn muộn do bị nhầm lẫn với biểu hiện của một số bệnh lý khác như đau thần kinh toạ, thoái hoá khớp, bệnh lý bàn chân đái tháo đường … Vì vậy, tất cả những người có nhiều nguy cơ bị xơ vữa động mạch, như:

• Người dưới 50 tuổi kèm theo đái tháo đường và hút thuốc lá hoặc rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp
• Người trong độ tuổi 50 đến 64 tuổi, có đái tháo đường hoặc hút thuốc lá hoặc yếu tố nguy cơ tim mạch khác
• Người từ 65 tuổi trở lên
• Người có đau chi dưới khi vận động (đau cách hồi), có bệnh động mạch vành, tiền sử đột quỵ do xơ vữa …

đều nên đi khám và sàng lọc chẩn đoán sớm bệnh động mạch chi dưới.

.

Bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, hẹp, hở van tim và rất nhiều các bệnh tim mạch khác mặc dù nguyên nhân gây bệnh không giống nhau nhưng hầu hết đều chung điểm dừng chân cuối cùng là suy tim. Suy tim khó chữa khỏi, song việc phòng ngừa và phát hiện bệnh sớm sẽ giúp làm chậm tiến trình phát triển của bệnh.

Khó thở là triệu chứng hay gặp nhất của suy tim, thường xảy ra khi gắng sức, thậm chí khi nằm hoặc tư thế đầu thấp.
Người bệnh có cảm giác như hụt hơi, hồi hộp, thở gấp, tức thở. Suy tim càng nặng người bệnh càng khó thở nhiều, có người chỉ bước lên vài bậc thềm, hoặc tự tắm giặt kỳ cọ cũng khó thở. Cuối cùng, người bệnh khó thở cả khi ngồi nghỉ.
Nguyên nhân là do khi tim bị suy yếu không hút được máu từ phổi về nên phổi bị ứ huyết. Do đó phổi mất tính đàn hồi và trở nên cứng, các cơ thở phải mất nhiều công sức mới làm phổi giãn ra để không khí lọt vào được. Vì vậy gây nên tình trạng khó thở ở người bệnh.

Đau ngực thường xảy ra sau gắng sức , vị trí đau ở vùng ngực trái trước tim nhưng cũng có thể là cảm giác nặng ngực, tức ngực, ngực bị thắt nghẹn, bị ép, hiếm khi người bệnh có triệu chứng đau nhói như dao đâm . Đau ngực thường giảm khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc Nitroglycerin

Phù nề. Nguyên nhân của tình trạng phù nề ở bệnh nhân suy tim là do khi tim bị suy giảm chức năng, lưu lượng máu tống đi bị giảm, máu theo đường tĩnh mạch về tim bị ứ đọng lại. Hậu quả là các mao mạch căng lên và gây ra thoát dịch qua thành mao mạch vào các bộ phận lân cận, gây ra phù.

Ho kéo dài dai dẳng không rõ nguyên nhân có thể là một trong những triệu chứng của suy tim. Ho trong suy tim là ho khan, khó khạc đờm. Tình trạng ho kéo dài làm người bệnh mệt mỏi, mất ngủ, có khi khàn tiếng. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, người bệnh bị ho khi nằm, ngả lưng là ho và bắt buộc phải ngồi dậy mới dễ chịu.

Tình trạng mệt mỏi do suy tim có thể lẫn với các bệnh khác. Tuy nhiên, sự mệt mỏi này ảnh hưởng ngày càng nhiều đến cuộc sống sinh hoạt thường ngày.
Nếu để ý, bệnh nhân sẽ nhận thấy những hoạt động thường ngày thực hiện một cách dễ dàng nhưng dần dần lại cảm thấy khó khăn và mau kiệt sức. Ngay cả các việc nhẹ nhàng, đơn giản hơn như đi bộ, leo cầu thang,… cũng khiến cho bệnh nhân nhanh chóng mệt mỏi.
Nguyên nhân là do khi tim suy yếu, lượng máu bơm đi mỗi lần bị thiếu hụt, dẫn đến tình trạng máu không đủ cung cấp đến khắp các cơ quan trong cơ thể. Chính tình trạng thiếu máu làm cho người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, sinh hoạt thường ngày trở nên khó khăn. Ngoài ra, bệnh nhân còn có thể có những biểu hiện của thiếu máu, như suy nhược, suy giảm trí nhớ, chóng mặt, đau đầu,…