Trong mùa đông, đặc biệt là thời tiết mưa phùn, tiếp xúc với lạnh có thể làm nhiệt độ cơ thể giảm xuống dưới mức bình thường (36,5 độ C) và giảm thân nhiệt – một tình trạng mà trong đó nhiệt độ cơ thể giảm xuống dưới 35 độ hoặc ít hơn, một yếu tố làm dễ tổn thương đa hệ thống cơ thể và có thể gây nguy hiểm tính mạng.

Thời tiết lạnh nguy hại cho sức khỏe người cao tuổi

Sự nguy hiểm do lạnh ở người cao tuổi cao hơn người trẻ, do sự kết hợp của các yếu tố cơ thể và các yếu tố hành vi:

• Lạnh từ môi trường ít được cảm nhận ở người cao tuổi, khả năng kiểm soát và điều chỉnh nhiệt độ cơ thể ở người cao tuổi bị giảm đi so với người trẻ.
• Người cao tuổi mắc nhiều bệnh mãn tính và dùng nhiều loại thuốc dễ bị tổn thương hơn do lạnh.
• Người cao tuổi với dinh dưỡng nghèo dễ bị tổn thương hơn.
• Những người cao tuổi có xu hướng uống quá ít nước và dễ mất nước ngay cả trong mùa đông lạnh.
• Những người cao tuổi thiếu hoạt động ở nhà, ăn mặc không thích hợp cho thời tiết lạnh.

Những biện pháp phòng ngừa khi thời tiết lạnh

• Cần sưởi ấm thích hợp và tránh tiếp xúc với lạnh
• Duy trì nhiệt độ 20- 24 độ C trong phòng. Nên có một nhiệt kế đo nhiệt độ phòng để sẵn trong phòng.
• Để hệ thống sưởi có hiệu quả, cần khép kín các cửa nhà (cửa sổ, cửa ra vào…). Tuy nhiên, tạo thông khí phòng nên được duy trì. Không khí trong phòng nên được giữ đủ ẩm, tránh không khí quá khô và khó chịu cho hơi thở, trong khi đồng thời tránh không khí quá ẩm ướt có thể gây bệnh.

Việc sử dụng của máy sưởi chạy bằng dầu hỏa, hoặc than củi là nghiêm cấm trong phòng kín, vì sẽ thải ra carbon monoxide có thể gây mất ý thức. Hãy chắc chắn mặc quần áo đủ ấm và thoải mái, với một vài lớp, để tránh mất nhiệt, nhưng không làm hạn chế đi lại trong nhà.

• Vào buổi sáng, điều quan trọng là ăn mặc đủ ấm, vì cơ thể vẫn không đủ hoạt động (do sự trao đổi chất thấp) để làm ấm.
• Vào ban đêm, khi đi ngủ, cần có một tấm chăn phù hợp, mặc quần áo đủ ấm, bao gồm tất chân, và chắc chắn nhiệt độ phòng đủ ấm (sử dụng máy sưởi an toàn).
• Tránh đi ra ngoài trong thời tiết lạnh hoặc mưa bão. Nên theo dõi các dự báo thời tiết và có kế hoạch ra khỏi nhà phù hợp. Khi cần thiết rời khỏi nhà, ngoài có một chiếc áo khoác, đội mũ len và găng tay cũng được khuyến khích.
• Hãy chắc chắn để uống đủ lượng nước trong mùa đông, uống 6-8 ly nước ấm một ngày, ngay cả khi không cảm thấy khát nước.
• Tránh uống rượu và đồ uống có chứa caffeine.
• Ăn thường xuyên, các bữa ăn tương đối nhẹ 5-6 lần một ngày và tránh ăn các bữa ăn nặng.
• Dùng thức uống và thực phẩm nóng giúp bảo vệ thân nhiệt.
• Khi ở nhà, chủ động vận động thích hợp, để tăng lưu lượng máu và tăng nhiệt độ cơ thể.

Phì đại tuyến tiền liệt là tình trạng tuyến tiền liệt bị gia tăng kích thước bất thường, gây khó chịu cho bệnh nhân ở khu vực quanh bàng quang, đường tiểu. Đây là bệnh lý thường gặp ở nam giới lớn tuổi, có thể gây ảnh hưởng nhiều tới tâm lý và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Biểu hiện thường gặp:

• Tiểu nhiều lần: Bệnh nhân không kiểm soát được nước tiểu nên số lần đi tiểu thường tăng gấp đôi so với bình thường. Hiện tượng tiểu nhiều lần gặp cả vào ban ngày và ban đêm, đặc biệt là thời điểm gần sáng.

• Tiểu són: Bệnh nhân bị tiểu són ra ngoài không kiểm soát được dù thời gian đi vệ sinh cách nhau không lâu. Tình trạng này khiến người bệnh rất bứt rứt, khó chịu.

• Tiểu khó: Bệnh nhân có cảm giác khó đi tiểu ngay mà phải chờ một lúc mới tiểu tiện được. Khi tiểu được, phải cố rặn, nước tiểu thường rất ít, dòng tiểu yếu, đôi khi gây cảm giác buốt khi đi tiểu.

• Tiểu ngắt quãng: Người bệnh đang tiểu thì bị ngắt quãng, tia nước không bắn mạnh mà rỉ từng chút một (do có sỏi trong bàng quang).

• Triệu chứng khác: Đôi khi người bệnh bị buồn tiểu mà không thể nhịn được dù chỉ trong vài phút, khi tiểu xong thấy không thoải mái, vẫn còn cảm giác muốn tiểu, có thể bị tiểu ra máu, nhiễm trùng nước tiểu. Tình trạng tiểu tắc nghẽn kéo dài khiến người bệnh mệt mỏi, buồn ngủ, nôn ói, có các biểu hiện nhiễm độc đường tiết niệu,…

Các triệu chứng phì đại tiền liệt tuyến thường nặng lên rõ rệt sau những lần đi xa bằng xe đạp, xe máy. Tuy nhiên, vì các triệu chứng thường tiến triển từ từ nên nhiều bệnh nhân quen dần và khó nhận ra bệnh lý của mình.

Biến chứng của phì đại tuyến tiền liệt

Tình trạng phì đại tuyến tiền liệt gây khó tiểu, tiểu không hết, lâu ngày dẫn tới bàng quang phình to hoặc tích tụ vi khuẩn trong bàng quang gây nhiễm khuẩn. Nếu không kịp thời điều trị, bệnh có thể gây ra những biến chứng như:

• Bí tiểu, tiểu ra máu: Người bệnh có cảm giác không thể đi tiểu được, đau dữ dội ở vùng bụng dưới, trường hợp nặng có thể bị tiểu ra máu trong lúc cố gắng đi tiểu.

• Nhiễm khuẩn niệu đạo: Nước tiểu không thoát ra được gây nhiễm khuẩn, dẫn tới các biểu hiện như nước tiểu đục hoặc tiểu buốt.

• Sỏi bàng quang: Tình trạng nhiễm khuẩn nặng, nước tiểu bị ứ đọng trong cơ thể đã tạo thành sỏi, gây tắc nghẽn đường tiểu. Ngoài ra, sỏi chứa nhiều vi khuẩn nên nếu để lâu ngày có thể gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng hơn.

• Suy thận: Nước tiểu không thoát ra được làm tăng áp lực nước tiểu, gây ứ nước, viêm thận, giãn bể thận, lâu ngày có thể dẫn tới viêm cầu thận hoặc suy thận mãn tính.

Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ người bệnh cần chú ý cải thiện thói quen sinh hoạt để đẩy lùi bệnh tật, nâng cao sức đề kháng và có một cơ thể khỏe mạnh hơn. Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Ăn thực phẩm lành mạnh: Bệnh nhân nên tăng cường bổ sung vào chế độ ăn các loại rau có màu xanh đậm như rau chân vịt, cải xoăn, bông cải xanh, rau bina,… và cà chua, quả mọng, hạnh nhân, rong biển, hạt óc chó,… Chúng có hàm lượng chất chống oxy hóa cao, bảo vệ tuyến tiền liệt trước tác hại của các gốc tự do.
• Thường xuyên vận động: Các bài tập thể dục thể thao, tăng cường cơ bắp sẽ giúp thúc đẩy cơ thể sản sinh nhiều testosterone hơn, chống lại bệnh tật ở tuyến tiền liệt tốt hơn.
• Người bệnh nên tránh uống nhiều nước vào khoảng 3 tiếng trước khi đi ngủ, không uống các đồ uống chứa chất gây lợi tiểu như cà phê, trà, rượu,… Các thức uống này có thể tác động lên cơ bàng quang, kích thích thận làm việc, gây tiểu tiện nhiều lần trong đêm.
• Người bệnh cần chú ý tránh xa tình trạng căng thẳng thần kinh để chống lại bệnh tật.