Thực hiện thành công ca thay van động mạch chủ qua đường ống thông đầu tiên tại Bệnh viện Đông Đô

Ngày 4/1/2016, kíp can thiệp của BV Đông Đô được sự hỗ trợ của các bác sĩ Viện Tim Mạch Quốc gia đã thực hiện thành công ca thay van động mạch chủ qua đường ống thông cho bệnh nhân (BN) N.G.L, 79 tuổi, trú tại Huyện Yên Bình, Tỉnh Yên Bái.

Theo BS. Nguyễn Thế Sơn –  GĐ chuyên môn Bệnh viện Đông Đô cho biết: Kỹ thuật thay van động mạch chủ qua đường ống thông là một kỹ thuật cao, được giáo sư Alain Cribier thực hiện hiện đầu tiên vào năm 2002 tại BV Charles Nicolle (Pháp), đến năm 2011, được FDA chấp thuận thực hiện trên đối tượng bệnh nhân không thể phẫu thuật mổ mở và các bệnh nhân có nguy cơ phẫu thuật cao. Tại Việt Nam, kỹ thuật này bắt đầu được thực hiện  từ năm 2012. Năm 2016, BV Đông Đô là bệnh viên tư nhân đầu tiên tại miền Bắc triển khai thành công kỹ thuật này.

Bệnh nhân “tưởng chừng” không thể phẫu thuật.

Bệnh nhân N.G.L, 79 tuổi nhập viện trong tình trạng: Khó thở, suy tim nặng. BN này có tiền sử bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), Tăng huyết áp, suy thận, van động mạch chủ hai lá van bẩm sinh (người bình thường van động mạch chủ có 3 lá van).

BN đã được các bác sỹ tại BV Đông Đô khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán. Siêu âm tim thành ngực và siêu âm tim thực quản cho thấy van động mạch chủ hai lá van vôi hóa nhiều, chức năng tâm thu thất trái  giảm (EF: 40%), kết quả chụp động mạch vành hẹp nhẹ hệ động mạch vành. Với tiền sử nhiều bệnh lý phối hợp, kèm theo tuổi cao, rất khó khăn cho một cuộc phẫu thuật mổ mở thay van động mạch chủ. Các chuyên gia và hội đồng chuyên môn tại BV Đông Đô đã hội chẩn, quyết định đề xuất phương án thay van Động mạch chủ qua đường ống thông. Gia đình Bệnh nhân không đồng ý phẫu thuật mổ mở thay van động mạch chủ mà đồng ý phương án thay van động mạch chủ qua đường ống thông.

Kỹ thuật thay van động mạch chủ qua đường ống thông đòi hỏi phải có một nhóm bác sĩ tim mạch đặc biệt, tạm gọi là “heart team”, trong đó cần phải có: BS gây mê hồi sức tim mạch, BS tim mạch can thiệp, BS siêu âm tim thực quản. Bên cạnh đó, cần sự có mặt của các bác sĩ ngoại khoa tim mạch để đề phòng trường hợp bất trắc phải mở ngực thay van cấp cứu.

Được sự hỗ trợ của các bác sĩ Viện Tim Mạch Quốc gia. Trong thời gian 2h từ 11h30 đến 13h30 ngày 4/1/2016, kíp Can thiệp của Bv Đông Đô đã tiến hành thành công ca thay van động mạch chủ qua đường ống thông cho bệnh nhân N.G.L

Mọi máy móc, trang thiết bị được chuẩn bị chu đáo trước giờ phẫu thuật

Theo nhận định của BS Hoàng Minh Lợi – Trưởng phòng Tim mạch can thiệp BV Đông Đô cho biết: Phẫu thuật thay van tim liên quan trực tiếp đến bộ máy hô hấp – tuần hoàn, nên ở những người cao tuổi nếu phải phẫu thuật thì nguy cơ tử vong cao. Hơn nữa, người cao tuổi thường có nhiều bệnh lý phối hợp như đái tháo đường, tăng huyết áp, mạch vành, tâm phế mãn, rối loạn chuyển hoá…nên rất nhạy cảm với các thuốc dùng trong gây mê, các can thiệp của gây mê hồi sức và ngoại khoa, dễ dẫn đến suy hô hấp hoặc rối loạn huyết động nặng như tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, thiếu máu cơ tim. Đây là thách thức lớn khi quyết định phẫu thuật cho những bệnh nhân cao tuổi. Vì những hạn chế này mà không ít bệnh nhân cao tuổi từ chối điều trị bằng phẫu thuật. Nếu không có một phương pháp điều trị tối ưu hơn thì cơ hội sống của người bệnh cực mong manh.

 

Kỹ thuật thay van ĐMC qua đường ống thông là phương pháp không phải phẫu thuật đã được các nhà tim mạch can thiệp trên thế giới thực hiện nhiều năm nay.

Các bác sĩ đã dùng dụng cụ chuyên môn để luồn van động mạch chủ nhân tạo từ động mạch đùi vào tim ngay vị trí của van động mạch chủ, mà không cần phẫu thuật mở lồng ngực. Sau đó tiến hành thả dụng cụ, van động mạch chủ nhân tạo từ từ được mở bung ra để áp chặt vào thành động mạch chủ, ngay vị trí van động mạch chủ cũ đã bị vôi hóa. Sau 1 giờ kể từ lúc phẫu thuật xong, bệnh nhân đã tỉnh táo hoàn toàn. Đến ngày hôm nay (6/1), sức khỏe của người bệnh đã phục hồi rất nhanh, ghi nhận bệnh tim đã khỏi hẳn.

Gia đình bệnh nhân vô cùng vui mừng và phấn khởi trước sự hồi phục nhanh chóng của bệnh nhân sau ca mổ

Kỹ thuật thay van ĐMC qua da – phương pháp ít xâm lấn

Cũng theo BS Lợi “Đây là phương pháp không phải phẫu thuật đã được các nhà tim mạch can thiệp trên thế giới thực hiện nhiều năm nay, cho các bệnh nhân cần phải thay van  ĐMC. Tỉ lệ cứu sống người bệnh là rất cao, bởi kỹ thuật ít xâm lấn có thể tránh được phẫu thuật mở lồng ngực, tuần hoàn ngoài cơ thể, thời gian điều trị ngắn. Người bệnh có thể ra viện sớm. Trước khi thực hiện thủ thuật này, bệnh nhân phải được khám rất cẩn thận, tổng thể để lựa chọn đường vào cấy ghép van: qua động mạch đùi, qua động mạch dưới đòn, hay qua mỏm tim”

Việc thay van ĐMC qua da được tiến hành dưới màn huỳnh quang tăng sáng và sự hướng dẫn của siêu âm tim qua thực quản. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các nhà phẫu thuật tim mạch, can thiệp tim mạch và gây mê là điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho sự thành công của thủ thuật.

Thay đổi chất lượng cuộc sống cho người bệnh

Về mặt kỹ thuật, thay van DMC qua da không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự chính xác cao và phối hợp tốt giữa Các bác sĩ trong “heart team”. Tuy nhiên, do chi phí để làm kỹ thuật mới này rất cao, (hiện Bảo hiểm y tế chưa có trong danh mục thanh toán) và đòi hỏi phải có 1 trung tâm tim mạch lớn với đầy đủ phương tiện nội ngoại khoa, tim mạch can thiệp để phối hợp và xử lý các biến chứng. Nên đã làm cho kỹ thuật này chưa phát triển mạnh tại Việt Nam.

 

Thay van động mạch chủ qua ống thông đầu tiên tại Bệnh viện Đông Đô

BS. Nguyễn Thế Sơn – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đông Đô cho biết: Hiện Bệnh viện Đông Đô có thể thực hiện tốt kỹ thuật này. Bệnh viện đã chuẩn bị đủ các phương tiện cần thiết như chụp mạch số hoá, hệ thống theo dõi huyết động, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh có chất lượng cao, máy tim phổi nhân tạo, các phương tiện để xử trí các biến chứng, bóng nong và stent động mạch vành, các dụng cụ để chọc tháo dịch màng ngoài tim cũng sẵn sàng. Những ca can thiệp đầu tiên sẽ có sự hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia.

Video: https://www.youtube.com/watch?v=uJgdhb_bcaU&feature=youtu.be

Mây Anh