BVĐĐ – Lạm dụng kháng sinh ngay khi vừa hắt hơi, sốt nhẹ đã trở thành thói quen của nhiều người. Tuy nhiên, hành động tưởng như cẩn thận này lại đang vô tình làm suy yếu hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể.

Vì sao lạm dụng kháng sinh không hiệu quả với đa số ca ho sốt giao mùa?

Trong y học, thuốc kháng sinh chỉ có nhiệm vụ tiêu diệt hoặc kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn. Ngược lại, phần lớn các đợt ho, sốt, đau họng vào mùa thu – đông lại do vi-rút đường hô hấp gây ra (như cúm mùa, cảm lạnh thông thường). Do đó, việc uống kháng sinh khi nhiễm vi-rút hoàn toàn không giúp bạn nhanh khỏi bệnh. Thậm chí, thuốc còn gây ra nhiều xáo trộn cho hệ sinh thái tự nhiên bên trong cơ thể.

Giải mã “ảo tưởng” khỏi bệnh sau 2-3 ngày uống kháng sinh

Nhiều người thường cho rằng: “Tôi cứ uống kháng sinh 2-3 ngày là đỡ hẳn ho, sốt”. Thực chất, đây chỉ là một sự trùng hợp về thời gian đánh lừa cảm giác người bệnh bởi hai lý do sau:

  • Chu kỳ tự khỏi của vi-rút: Các bệnh hô hấp do vi-rút thường diễn tiến theo quy luật tự nhiên. Bệnh bùng phát mạnh trong 2-3 ngày đầu. Sau đó, hệ miễn dịch tự sinh ra kháng thể để khống chế vi-rút từ ngày thứ 4 trở đi. Vì vậy, cơ thể vẫn tự hồi phục dù bạn không uống kháng sinh.

  • Tác dụng của thuốc điều trị triệu chứng: Khi mua thuốc tự do, người bệnh hiếm khi chỉ uống đơn độc kháng sinh. Đơn thuốc thường kèm theo thuốc hạ sốt, giảm đau, kháng viêm hoặc giảm ho. Chính nhóm thuốc này giúp cắt sốt và dịu họng tức thì, khiến bạn lầm tưởng kháng sinh đã phát huy tác dụng.

Phân biệt nhiễm vi-rút hay nhiễm vi khuẩn để dùng kháng sinh đúng cách

3 hệ lụy nghiêm trọng khi lạm dụng kháng sinh sai chỉ định

Theo khuyến cáo từ Bộ Y tế, việc tự ý dùng kháng sinh không qua thăm khám có thể dẫn đến nhiều hậu quả lâu dài cho sức khỏe.

       1. Gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh

Khi tiếp xúc với thuốc không đủ liều hoặc sai mục đích, vi khuẩn sẽ biến đổi để thích nghi và “nhờn” thuốc. Hậu quả là các đợt nhiễm khuẩn thực sự trong tương lai trở nên rất khó điều trị. Người bệnh sẽ phải nằm viện lâu hơn và tốn kém nhiều chi phí.

       2. Tổn thương hệ vi sinh đường ruột

Kháng sinh không phân biệt được vi khuẩn có hại và vi khuẩn có lợi. Vì thế, thuốc vô tình tiêu diệt cả hệ lợi khuẩn đường ruột. Điều này gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy và làm suy giảm sức đề kháng tự nhiên.

       3. Tăng gánh nặng cho gan, thận và nguy cơ dị ứng

Thuốc kháng sinh cần được chuyển hóa và đào thải qua gan, thận. Do đó, việc dùng thuốc bừa bãi sẽ làm tăng áp lực lên hai cơ quan này. Ngoài ra, thuốc còn tiềm ẩn nguy cơ gây nổi mề đay, mẩn ngứa, thậm chí sốc phản vệ ở người có cơ địa nhạy cảm.

Xét nghiệm công thức máu và chỉ số CRP giúp bác sỹ xác định chính xác nguy cơ nhiễm khuẩn trước khi chỉ định kháng sinh.

Khi nào người bệnh mới thực sự cần dùng kháng sinh?

Để đảm bảo an toàn và tránh lạm dụng kháng sinh, bác sỹ chỉ kê đơn thuốc trong hai trường hợp cụ thể dưới đây.

       1. Có bằng chứng nhiễm khuẩn rõ ràng

Bác sỹ sẽ xác định tình trạng nhiễm khuẩn thông qua thăm khám lâm sàng. Bên cạnh đó, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm công thức máu (kiểm tra chỉ số bạch cầu) và định lượng chỉ số CRP. Các chỉ số này giúp phản ánh chính xác mức độ viêm nhiễm cấp tính trong cơ thể.

       2. Xuất hiện dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn

Ban đầu, người bệnh chỉ nhiễm vi-rút thông thường. Tuy nhiên, sức đề kháng suy giảm khiến vi khuẩn có cơ hội tấn công thêm. Dấu hiệu nhận biết là sốt cao bùng phát trở lại sau vài ngày đã ngắt sốt. Ngoài ra, đờm hoặc dịch mũi chuyển sang màu xanh, vàng đặc có mùi hôi kèm cảm giác đau tức ngực.

Chủ động thăm khám đúng cách để bảo vệ hệ miễn dịch

Thay vì vội vã dùng thuốc kháng sinh ngay khi mới chớm ốm, bạn hãy cho cơ thể thời gian tự phục hồi. Hãy nghỉ ngơi hợp lý, uống nhiều nước ấm và súc họng bằng nước muối sinh lý. Đồng thời, bạn nên bổ sung vitamin từ thực phẩm và hạ sốt đúng cách theo hướng dẫn y tế.

Nếu triệu chứng ho, sốt kéo dài trên 3 ngày không giảm, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế. Tại Khoa Khám bệnh – Bệnh viện Đông Đô, đội ngũ bác sỹ chuyên khoa sẽ trực tiếp thăm khám lâm sàng cho bạn. Bên cạnh đó, xét nghiệm sinh hóa – huyết học hiện đại (như công thức máu, định lượng CRP…) sẽ cho kết quả nhanh chóng. Nhờ vậy, bác sĩ có thể phân biệt chính xác nguyên nhân do vi-rút hay vi khuẩn để đưa ra phác đồ điều trị trúng đích, hạn chế tối đa tình trạng lạm dụng kháng sinh.

BỆNH VIỆN ĐÔNG ĐÔ

Địa chỉ: Số 5 Xã Đàn, phường Kim Liên, Hà Nội

Hotline: 1900 1965

Website: https://benhviendongdo.com.vn/